Mozes Brücker en Rosetta Brücker- Eijl

Plein Eendragt 27 a, Schiedam  (stenen gelegd op woensdag 24 februari 2016)

Mozes Brücker was de eigenaar van een winkel in de Hoogstraat, nummer 130 in dames- en kinderkleding en die op 27 mei 1940 werd geopend.

De firma was eerder een bekend adres in Rotterdam. Hij werd als jood geregistreerd en moest zijn zaak sluiten. Op 27 april 1942 schreef hij Reichskommissar Seyss-Inquart aan dat hij op 15 februari 1892 in Putna, Roemenië geboren was als kind van niet-joodse ouders. Mozes Brücker schreef verder dat hij indertijd in de veronderstelling verkeerde dat de meldingsplicht op hem betrekking had en dat hij hierdoor als joods aangemerkt werd. Verder schreef hij sinds 1914 in Nederland te wonen en getrouwd te zijn met een joodse vrouw.

scan119 Trouwakte choepa

bruckeradv bruckeradv2 bruckeradvertentie

Ondanks dat het antwoord van de Roemeense Consul-Generaal bevestigde dat het waarschijnlijk was dat Mozes Brücker niet-joods was, verliet hij in december 1942 Westerbork voor Duitsland. In Duitsland werd hij vervolgens vrijgelaten en keerde hij in 1943 terug in Amsterdam. Mozes Brücker was aldus als ariër en gemengd-gehuwde geaccepteerd.

In juli 1943 werd de echtgenote van Mozes Brücker gearresteerd en naar Westerbork gebracht. Omdat zij gemengd-gehuwd was, had zij recht op vrijstelling van deportatie. Mozes Brücker probeerde vergeefs zijn vrouw uit Westerbork te krijgen. Waarschijnlijk is hij ten einde raad zelf naar Westerbork gegaan om zijn vrouw te vergezellen.

Mozes Brücker heeft de Duitse autoriteiten er met succes van kunnen overtuigen dat hij niet-joods was. Zijn vrouw, Rosetta-Eijl, en hij waren daardoor voorlopig vrijgesteld van deportatie. Op gegeven moment zijn zij met andere gezinsleden ondergedoken in Bloemendaal.

rossetta en mozes brucker

Na het pinksterweekend is het gezin verraden en naar de Hollandsche Schouwburg in Amsterdam gebracht. Onderweg is Mozes Brücker samen met één van zijn kinderen uit de vrachtwagen gesprongen. Dat was bij de Hobbemakade ter hoogte van de muziekwinkel Sacksioni. Hierna zijn ze weer ondergedoken tot Mozes in 1944 bij een controle op het station is gepakt. Samen met zijn echtgenote is hij vanuit Westerbork doorgestuurd. Rosette Brücker-Eijl is meteen na aankomst in Auschwitz omgebracht. Mozes Brücker is in maart 1945 omgekomen.

Moses Brücker werd op 17 maart 1923 genaturaliseerd tot Nederlander.

Naturalisatie

In 1944 werd hij weer opgepakt bij een razzia. Toen werd Moses meteen doorgestuurd naar Auschwitz en Rossetta is toen vrijwillig meegegaan. Rossetta werd meteen bij aankomst vergast. Moses kwam om tijdens een dodenmars in januari 1945 in buurt van Oranienburg.

Moses heeft in Auschwitz nog als kleermaker gewerkt. De correspondentie over zijn Ariërverklaring ligt in het archief van Schiedam.

29 juni 1943 Opperluitenant Kramer laat twee Joden en drie anderen insluiten. De laatste drie worden vrijgelaten, maar de Joden zijn op transport gesteld naar Amsterdam. 2 juli 1943 Door Kramer worden ingesloten: 1) Isaak Brucker (1919), 2) Mozes Brücker (1892), 3) zijn vrouw Rosetta Brücker- Eijl (1896). Ook de pensionhouder die hen verborgen hield: Johannes Hubertus Sweerts (1892), Zandvoortselaan 132 [later vrijgelaten]. Overgebracht naar de Sipo Amsterdam op 5 juli 1943. Mozes Brucker, geboren op 15 februari 1892 in Putna, Roemenië, is omgekomen op 6 maart 1944 in Auschwitz. Zijn echtgenote Rosetta Brucker- Eijl, geboren op 11 december 1896 in Rotterdam overleed ook op 6 maart 1944 in Auschwitz. De vier kinderen overleefden de oorlog.

12764784_963893310363784_1804885197369163360_o-150x150

Op woensdag 24 februari 2016 is in aanwezigheid van de kleinzoon (zie foto) en verdere nabestaanden, bij het woonhuis aan Plein Eendragt 27 a, de Stolpersteine voor Mozes Brücker en Rosetta Brücker-Eijl geplaatst.

J.O._20160224_1701